Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement

Terrorisme raakt iedereen

De ingrijpende beelden van aanslagen zoals in Brussel en Parijs staan bij velen op het netvlies gebrand. Terrorisme is niet langer ver weg en kan iedereen raken. Het is een reëel risico en voorbereiding op dit crisistype is noodzakelijk. Het gaat erom om de dreiging, zowel qua aard als qua omvang, goed in te schatten en vervolgens de juiste maatregelen te nemen.

Terrorisme is ook in Nederland een reëel risico. Hoewel tal van veiligheidspartners er alles aan doen om een terroristische aanslag te voorkomen, moeten we ons tegelijkertijd voorbereiden op een serieuze dreiging of een werkelijke aanslag. De modus operandi (werkwijzen) verschillen sterk; van een terroristische moord op een individu tot gecoördineerde acties met als doel zoveel mogelijk dodelijke slachtoffers te maken. Hierbij kunnen vuurwapens worden gebruikt, maar ook explosieven of zogenoemde chemische, biologische, radiologische of nucleaire middelen (CBRN). In alle gevallen is de maatschappelijke impact groot. Daarom is een gecoördineerde samenwerking essentieel, zowel tussen landen, tussen nationale en lokale overheden, tussen hulpdiensten en tussen overheid en bedrijfsleven.

Bijzondere uitdagingen

Een terroristische aanslag brengt bijzondere uitdagingen met zich mee. Van hulpverlening aan de slachtoffers tot en met extra bewaken en beveiligen en het voorkomen van maatschappelijke onrust. Ook de communicatie-uitdaging is fors, mede vanwege onvermijdelijke geruchten en meldingen van verdachte situaties die volgen op iedere aanslag. Ook is er altijd de zorg over een mogelijke tweede incident. Onderwijsinstellingen en zorginstellingen kunnen direct worden geconfronteerd met veiligheidsvragen of met respectievelijk ongeruste leerlingen/ouders en de zorg voor slachtoffers.

Ook als bedrijf kunt u de gevolgen ondervinden van terrorisme. U kunt zelf doelwit worden en/of u kunt de gevolgen ondervinden van de aanslagen zelf (stilleggen bedrijfsvoering), of van overheidsmaatregelen, zoals afgesloten wegen en tunnels, beperkingen in het openbaar vervoer en extra beveiliging. Voor bedrijven die horen tot de vitale infrastructuur geldt dat zij maatregelen samen met de overheid moeten treffen. Hierover zijn afspraken gemaakt in het kader van het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding (ATb). Het is belangrijk om de vertaalslag te maken van de algemene dreiging die zich nationaal of internationaal voordoet naar de concrete belangen van uw organisatie en uw bedrijfsvoering: wat betekent dit voor uw organisatie en uw bedrijfsactiviteiten, en wat kunt u doen om het risico beter te beheersen.

Voorbereid zijn

Een grote aanslag is voor iedereen de eerste keer en improvisatie en veerkracht zijn onvermijdelijk. Een goede voorbereiding helpt hierbij. Het COT heeft ruime ervaring met het gericht voorbereiden van overheden, instellingen en bedrijven op dreigend terrorisme. Wij hebben een goed inzicht in de rol en werkwijze van alle betrokken stakeholders. Onze dienstverlening bestaat onder meer uit:

  • Toetsen/ontwikkelen van (concept)terrorismerespons plannen
  • Verdiepende scenariosessies die de bijzondere uitdagingen van terrorisme in beeld brengen.
  • Het opstellen van scenariokaarten voor crisisteams specifiek voor (dreigend)terrorisme.
  • Oefeningen voor crisisteams: van een table-top tot een interactieve simulatie of een systeemoefening.
  • Trainingen voor sleutelfunctionarissen zoals voorzitters van crisisteams en operationeel leiders.